GREEK
ΤΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ
Ανάμεσα στα μνημεία που διασώζονται στα δημοτικά όρια της Αγίας Νάπας σημαντική είναι η παρουσία του μεσαιωνικού Υδραγωγείου, που για εκατοντάδες χρόνια ικανοποιούσε τις ανάγκες του ομώνυμου μοναστηριού και ολόκληρης της περιοχής. Αρχαιολογικά κατάλοιπα που βρέθηκαν στα δυτικά της Μονής μέχρι και το εκκλησάκι της Αγίας Θέκλας, αλλά κυρίως στην τοποθεσία «Φιλίνα» μαρτυρούν την παρουσία παλαιότερου υδραγωγείου που χρονολογείται στην Ρωμαϊκή περίοδο.Το Υδραγωγείο, όπως το γνωρίζουμε σήμερα αποτελεί αποκατάσταση και μετατροπή του αρχικού της Ρωμαϊκής περιόδου, που έγινε κατά τη Φραγκική περίοδο όταν κτίστηκε το μοναστήρι της Αγίας Νάπας. Η πηγή του νερού βρίσκεται κάπου στα υψώματα ανάμεσα στην Αγία Νάπα και τον Πρωταρά. Η αρχική ορατή πορεία του αγωγού μέχρι το 1974 ήταν σηματοδοτημένη από μια βαρελοειδή κατασκευή στην τοποθεσία Μάνα του Νερού, που οι κάτοικοι γνώριζαν με το όνομα «το σπίτι τους Έλληνες». Από εκεί ακολουθώντας τις ήπιες υψομετρικές διαφορές του λόφου, οι κατασκευαστές διαμόρφωσαν με τοίχο ή εκσκαφή τον φυσικό βράχο, έτσι που η όλη πορεία του αγωγού να παραμένει σε κλίση 1,6 %, διευκολύνοντας την ομαλή ροή του νερού με την αρχή της βαρύτητας προς τη Μονή. Σε δύο σημεία της πορείας του αγωγού παρεμβάλλονται κατασκευές για τον καθαρισμό του νερού με τη μέθοδο της καθίζησης, ενώ σε τρίτο υπάρχει διευκόλυνση για πότισμα ζώων και για εκτροπή του νερού προς τους αγρούς.
Σε ένα σημείο όπου το υδραγωγείο διασταυρώνεται με βαθύ ρυάκι, ένας ογκώδης τοίχος έχει ανεγερθεί για να γεφυρώσει το αυλάκι στο ύψος των δύο λόφων που περιβάλλουν το χείμαρρο. Το ύψος του ποικίλει από ένα μέχρι 12.28μ στο κεντρικό σημείο του ρυακιού. Ένα άνοιγμα σε σχήμα οξυκόρυφης καμάρας, αφέθηκε στο κέντρο για να επιτρέπει στο νερό του ρυακιού να ακολουθεί τη φυσική του πορεία προς την θάλασσα. Το κανάλι κατηφορίζει ελαφρά προς στο Μοναστήρι για να καταλήξει σε παράλληλη πορεία με τον εξωτερικό βόρειο τοίχο των κελιών. Στη συνέχεια διαπερνά τον τοίχο και αφού περάσει κάτω από τη λεγόμενη Ιδιωτική Οικία, το νερό αναβλύζει από το σκαλισμένο σε μάρμαρο κεφάλι ενός κάπρου, για να καταλήξει σε μια λεκάνη. Από εκεί μεταφέρεται κάτω από την αυλή και από τα νότια κτίρια του μοναστηριού της Αγίας Νάπας και συλλέγεται τελικά σε μια τεράστια δεξαμενή. Το νερό από τη δεξαμενή αυτή χρησιμοποιείτο για άρδευση των περιβολιών που βρίσκονται σε χαμηλότερο επίπεδο μεταξύ της Μονής και της θάλασσας. Μια άλλη διακλάδωση του αγωγού μέσα στην αυλή κατέληγε σε καλυμμένο με θόλο σιντριβάνι, ακριβώς στο κέντρο της Μονής. Το Υδραγωγείο ήταν σε χρήση, τουλάχιστον, μέχρι το τέλoς του 19ου αιώνα και αυτό φαίνεται από φωτογραφίες που λήφθηκαν τo1888/9. Μεγάλης έκτασης έργα συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου αναλήφθηκαν από το Τμήμα Αρχαιοτήτων το 1996 με την οικονομική αρωγή του Δήμου Αγίας Νάπας.
Τον Σεπτέμβριο του 2006 το Έργο εντάσσεται στην Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERRECT IIΙΑ ΕΛΛΑΔΑ – ΚΥΠΡΟΣ, και το Τμήμα Αρχαιοτήτων με τη βοήθεια του Δήμου, αναλαμβάνει την πλήρη αποκάλυψη του, όπου αυτό ήταν δυνατό, την ολοκλήρωση των έργων συντήρησης, καθώς και την προβολή του η οποία συντελείται με πολυμέσα αλλά και μέσω ειδικών εκδόσεων που μπορούν να ληφθούν από τα γραφεία του Δήμου. Το Έργο συν-χρηματοδοτείται κατά 50% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συγκεκριμένα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και κατά 50% από Εθνικούς Πόρους.
DLK
